ANTYOKSYDANTY

wolne-rodnikiW  ostatnim czasie bardzo modny stał się temat wolnych rodników. Często mówi się o ich niekorzystnym działaniu. Czym tak naprawdę są, w jaki sposób działają i przede wszystkim jak można się od nich uchronić - to najczęściej pojawiające się wątpliwości.

 

Wolne rodniki – co to takiego?

To wysoce reaktywne cząsteczki lub atomy, od których został oderwany elektron z ostatniej powłoki. Proces ten nazywamy utlenieniem. Mówiąc obrazowo cząsteczka lub atom pozbawiony elektronu,  pragnie go jak najszybciej odzyskać. Skutkiem jest odczepienie go z innej cząsteczki. Powstaje swego rodzaju reakcja łańcuchowa.

Wolne rodniki wykazują duże powinowactwo do peptydów i DNA. W dużym skrócie oznacza to, że pod działaniem wolnych rodników uszkadzających białko czy DNA, nasza skóra może tracić elastyczność, rozpoczynają się procesy starzenia, a mechanizmy funkcjonowania organizmu są coraz mniej efektywne. Skutkiem są choroby, mutacje, a nawet nowotwory.

 

Dlaczego uruchamia się łańcuchowa reakcja wolnorodnikowa?

Dym tytoniowy, wysoko przetworzona żywność, tłuste potrawy, stres, alkohol, a także zanieczyszczone powietrze, promieniowanie ultrafioletowe i jonizowane powietrze to główne przyczyny powstawania wolnych rodników. Nie bez znaczenia jest również wysiłek fizyczny - czynnik, który pozwolę sobie omówić szerzej.

W każdej komórce znajduje się przynajmniej jedno miejsce, w którym zachodzą procesy oddechowe. Jest to mitochondrium. Odbywa się tam m. in. reakcja polegająca na redukcji tlenu, prowadząca do otrzymania wody. Dodatkowo wytworzona zostaje porcja energii. Powyższy proces jest dominujący w metabolizmie tlenu. Stwierdzono jednak, że ok. 2-5 % cząsteczek tlenu ulega innej reakcji redukcji. Powstaje w niej wolny rodnik tlenowy. Podczas każdego wysiłku fizycznego mamy do czynienia ze zwiększonym zużyciem tlenu. Wynika z tego prosta zależność, że zwiększa się też produkcja wolnych rodników tlenowych. Następujące po sobie procesy mogą ostatecznie doprowadzić do zniszczenia błon komórek mięśniowych i zaburzenia metabolizmu energetycznego w mięśniach. Konsekwencją tych procesów może być ograniczenie zdolności wysiłkowych organizmu sportowca.

 

Jak sobie radzić z problemem szkodliwych cząsteczek?

Antyoksydanty są grupą substancji, które podczas kontaktu z wolnym rodnikiem oddają swój elektron i unieczynniają reaktywną cząsteczkę. Staje się ona nieszkodliwa. Wyróżniamy dwie grupy antyoksydantów. Jedną z nich jest grupa enzymatycznych „zmiataczy” wolnych rodników. Należą tutaj dysmutaza ponadtlenkowa, katalaza, pochodne glutationu.

Drugą grupą są antyoksydanty nieenzymatyczne, lepiej nam wszystkim znane. Należą tutaj witaminy C, E, beta-karoten, koenzym Q oraz liczne aminokwasy. Dlatego ważne jest dostarczanie organizmowi żywności bogatej w antyoksydanty. Polecane są szczególnie warzywa i owoce, np. marchew, papryka, szpinak, brokuły, kukurydza, pomidory, czosnek, fasola, banany, kiwi, ananas. Źródłami antyutleniaczy są również kawa (kwas chloragenowy), ciemne winogrona i czerwone wino (resweratrol), siemię lniane, płatki owsiane.

Najbardziej efektywną metodą zwiększenia aktywności enzymów antyoksydacyjnych jest sam trening. Wysiłek fizyczny wpływa również na zwiększenie kumulacji w organizmie niektórych antyoksydantów egzogennych (m. in. witamina E). Reasumując lepsze wytrenowanie daje większą odporność na destrukcyjne działanie wolnych rodników

Zatem do dzieła, ćwiczmy regularnie i  odżywiajmy się zdrowo, a na pewno wolne rodniki nie będą nam straszne!

 

Ciekawostka

Paradoksem jest, że wolne rodniki w niewielkich ilościach mogą mieć pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Biorą udział w procesach immunologicznych i utlenianiu szkodliwych metabolitów.

Kurkumina składnik curry jest dobrym antyoksydantem potęgującym działanie z piperyną.

Nowości na stronie

Hipo, izo czy hipertoniki?
Podczas wysiłku fizycznego powinno się zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu oraz uzupełnienie makroelementów dlatego też warto zwrócić uwagę na przyjmowane płyny. Osoby trenu
NAJCZĘSTRZE BŁĘDY TRENINGOWE
1. CZAS Błąd podstawowy, który popełniają niemalże wszyscy. Zbyt długie treningi siłowe, po 1,5 godziny i więcej. Poprawnie wykonany trening maksymalnie 1 godzinę. Później wytwarza
NOWOROCZNE POSTANOWIENIA
Po raz enty czyli JAK WYTRWAĆ... :-) Początek nowego roku, po zastawionym świątecznym stole, wtedy to większość z nas postanawia ze wzmożoną siłą wziąć się za swoją sylwetkę, ko